Homiladorlikning 22-haftasi

Homiladorlikning 22-haftasi – bu oltinchi oy. Siz o‘zingizni juda yaxshi his qilyapsiz, kuch-quvvatga to‘lib-toshgansiz. Qorningiz hali katta emas va sizga xalaqit bermaydi. Har haftada uning aylanasi taxminan 1 sm ga kattalashadi. Bachadon tubi homiladorlikning 22-haftasida kindikdan 2-3 sm yuqorida bo‘ladi. Me’yorda, bu muddatga kelib siz taxminan 4-6 kg vazn to‘plagansiz. Albatta, bu vazn biroz seziladi, ammo sizni juda bezovta qilmaydi.

Siz vaqti-vaqti bilan bachadoningiz biroz tonusga kirayotganini his qilasiz. Bu sezgilar sizga unchalik noqulaylik tug‘dirmaydi, lekin baribir sizni biroz hayajonga soladi. Xavotir olmang, bachadon mushakli a’zo bo‘lib, vaqti-vaqti bilan biroz qisqarish imkoniyatiga ega. Ko‘pincha bu sezgilar jismoniy zo‘riqishda paydo bo‘ladi. Kamroq chalqancha yotgan holatda. Tug‘ruqqacha hali deyarli 5 oy bor, bachadon esa asta-sekin mashq qila boshlaydi.

Siz uxlab qolish qiyinlashganini sezgan bo‘lishingiz mumkin. Yotoqda uzoq vaqt u yoqdan-bu yoqqa ag‘darilib, o‘zingiz uchun eng qulay holatni tanlashga harakat qilasiz. Bu muddatga kelib, ko‘pchilik homilador ayollarga chalqancha yotish noqulay bo‘lib qoladi. Buning sababi — homilador bachadon qorin aortasini siqib qo‘yishi, natijada gavdaning pastki qismida qon ta’minoti buzilishi va buning oqibatida yoqimsiz, ba’zan esa hatto og‘riqli hislar paydo bo‘lishidir.

Chalqancha yotganingizda, ehtimol, qorningiz urib turganini sezasiz. Bu chaqaloqning yurak urishi emas, balki sizning tomir urishingizdir. Pulsatsiya esa bachadonning ancha katta tomirda turishi bilan bog‘liq.

Homiladorlik fonida sodir bo‘ladigan gormonal o‘zgarishlarga teringiz javob berishda davom etadi. Kimdadir u toza va silliq bo‘ladi, kimdadir, aksincha, mayda toshmalar paydo bo‘ladi. Shuningdek, sochlaringiz homiladorlik fonida o‘zining qalinligi va yaltiroqligi bilan sizni quvontiradi. Ammo buning boshqa tomoni — tanadagi tuklarning ham xuddi shunday faol o‘sishidir. Ayniqsa, eng istalmagan joylarda.

Bu muddatga kelib homilador ayol birinchi marta jig‘ildon qaynashi yoki ovqatdan keyin kekirish paydo bo‘lishiga duch kelishi mumkin. Bu bachadonning o‘sishi bilan bog‘liq bo‘lib, u xudbinlik bilan oshqozonni yuqoriga siqib chiqaradi. Jig‘ildon qaynashi doimiy ravishda emas, balki odatda ko‘p ovqatlanganda yoki zich ovqatlanganda paydo bo‘ladi. Asta-sekin porsiya hajmini kamaytirishga to‘g‘ri keladi. Achchiq va marinadlangan taomlarni cheklashga yoki ulardan butunlay voz kechishga harakat qiling.

Kun oxiriga kelib, ayniqsa yilning issiq faslida, to‘piqlaringiz biroz shishishi mumkin. Qo‘rqmang, bu shish emas. Ammo estrogen gormoni darajasining oshishi oyoq venalari devoriga bo‘shashtiruvchi ta’sir ko‘rsatishi sababli, venalarga ko‘payib borayotgan qon hajmini haydash qiyinlashadi. Natijada suyuqlik vena devori orqali biroz atrofdagi to‘qimalarga o‘tishi mumkin.

Uyga kelgach, oyoqlaringiz uchun kontrastli dush qiling. Yotib, oyoqlari ostiga yostiqcha yoki valik qo‘yib, baland holatga keltiring. Bu tadbirlardan so‘ng noqulaylik va shish tezda o‘tib ketadi. Massajchiga ham borishingiz mumkin, u sizga yengil limfa drenaji massajini qiladi.

Kichik poshnali yoki poshnasiz qulay yumshoq poyabzal tanlash zarurligini ham eslatib o‘tamiz. Oyoq kiyimingizga ortopedik tagliklarni solib ko‘ring. Ular oyoqlaringizni juda yaxshi yengillashtiradi.

Homiladorlikning 22-haftasida bolaning vazni 350-450 g atrofida, uzunligi esa 29 sm gacha bo‘ladi.

22-hafta – bu ona qornidagi rivojlanishning o‘ziga xos chegarasidir, chunki aynan 22-haftadan boshlab zamonaviy davolash usullari va apparatlar qo‘llanilganda bola ona organizmidan tashqarida yashay oladi deb hisoblanadi. Uning a’zolari to‘liq shakllangan va qolgan barcha vaqt davomida takomillashib, o‘z funksional vazifalarini bajarishga , ya’ni yetilishga davom etadi.

Chaqaloqning nerv sistemasi kun sayin takomillashib boradi. Uning miyasi bu davrda taxminan 100 gramm keladi. U dunyoni sezish orqali bila boshlaydi. U yuzini, kindik sirtmoqlarini ushlab ko‘radi, qo‘l va oyoqlarini silaydi.

Shu haftadan boshlab u ko‘zlarini biroz ochishni boshlaydi. Hali uning ko‘z qorachig‘i va rangini ajratib bo‘lmaydi. Ko‘z rangini belgilovchi pigment endigina to‘plana boshlaydi. Bolaning quloq supralari va burni allaqachon o‘zining yakuniy shakliga ega bo‘la boshlaydi. Har kuni bolakayning terisi osti yog‘ qavati rivojlanib borayotgani tufayli silliqlashib boradi.

Bu muddatda homilaning joylashuvi haqida gapirishga hali erta. Bachadonda hali yetarlicha bo‘sh joy borligi sababli, bolakay kun davomida o‘z holatini bir necha marta o‘zgartirishi mumkin. U uyg‘oqlik davrida doimiy ravishda harakatda bo‘ladi va bir sutkada taxminan 200 ta harakatni amalga oshiradi. Siz uning barcha harakatlarini sezavermaysiz, faqat eng faol harakatlarigina sizga bilinadi. U qo‘l va oyoq barmoqlarini harakatlantirishni, boshini o‘ngga va chapga burishni o‘rgangan. Ammo bola vaqtining katta qismini boshini oldinga egib, qo‘l va oyoqlarini tanasiga tortgan holda embrion holatida o‘tkazadi.

Asta-sekin bolakayda kun tartibi shakllana boshlaydi. Kun davomida homila taxminan 14 soat uxlaydi va dam olish vaqtlarida allaqachon tushlar ko‘radi. U ona xotirjam holatda bo‘lganida, o‘tirib dam olayotganida yoki uxlash uchun yotganida uyg‘onadi.

U tashqaridan ma’lumotlarni faol o‘zlashtira boshlaydi. Ota-onasining ovozini farqlaydi. Texnika shovqini yoki musiqa tinglaydi. Bularning barchasini asta-sekin farqlashni o‘rganadi. Kichkintoyingiz onasining kayfiyati o‘zgarishiga juda sezgir munosabatda bo‘la boshlaydi. Ijobiy kayfiyatni saqlashga harakat qiling va arzimagan narsalarga xafa bo‘lmang.

Homiladorlik immunitet tanqisligi holati ekanligi sir emas. Homiladorlik davrida ayolning immun tizimi faolligining pasayishi homilani himoya qilish mexanizmlaridan biridir. Aslida, bo‘lajak chaqaloq ona organizmi uchun begona agent hisoblanadi. Ularning genetik kodi har xil. Har xil qon aylanish sistemasi. Ko‘pincha turli qon guruhlari va rezus omillar.

Chaqaloq ona qornida yo‘ldosh tufayli yashaydi, uning rolini baholash juda qiyin. Aynan u ikki qarindosh o‘rtasidagi to‘siq bo‘lib, ona immuniteti go‘dakni "yeb qo‘ymaydi".

Ammo har bir tanganing ikki tomoni bor. Bir tomondan, homiladorlikni saqlab qolish va uni muvaffaqiyatli davom ettirish uchun immun tizimining faolligi pasayadi. Boshqa tomondan esa, immun javobining faolligi susayishi fonida onaning organizmining turli infeksiyalarga — virusli, zamburug‘li va bakterial infeksiyalarga qarshilik ko‘rsatish qobiliyati sezilarli darajada pasayadi. Keling, ularning ayrimlari haqida gaplashamiz.

Har qanday homilador ayol shamollab qolishi mumkin. Virusli infeksiyalar bizni yoshimiz va jinsimizdan qat’i nazar zararlaydi.

O‘RVI bilan kasallanish juda oson: do‘konda, avtobusda, yo‘nalishli taksida, ofisda yoki poliklinikada va hatto uyda yaqinlardan. Kasal bo‘lib qolgan odam bilan aloqa qilish kifoya. Ko‘pincha, bu odam allaqachon kasal bo‘lib, infeksiya manbai ekanligidan xabardor ham bo‘lmaydi.

Aksariyat hollarda shamollash homilador bemorlarda ancha yengil kechadi va o‘z vaqtida va faol davolanganda asoratlarsiz o‘tib ketadi.

Agar kasal bo‘lib qolsangiz, nima qilish kerak? Avvalo, uyda qoling va yotoq yoki yarim yotoq rejimiga rioya qiling. O‘zingizni uy yumushlari bilan zo‘riqtirmang, ko‘proq yoting. Albatta, uyga terapevt shifokorni chaqiring. U sizni ko‘rikdan o‘tkazib, o‘pkangizni eshitib ko‘rsin. Shuningdek, u sizning homiladorlik holatingizni inobatga olgan holda to‘g‘ri va mos davolashni belgilaydi.

Kasallik varaqasini kamida 5 kunga olishga harakat qiling. Odatda, bu yotib dam olish, shamollash alomatlaridan xalos bo‘lish va bronxit yoki otit kabi asoratlarni keltirib chiqarmaslik uchun yetarli.

Ko‘proq suyuqlik ichishga harakat qiling. Toza gazsiz suv, klyukva va brusnika morslari, yashil choy buning uchun juda mos keladi. Sorbentlar qabul qiling. Ular intoksikatsiyani kamaytirib, sog‘ayish jarayonini tezlashtiradi. O‘RVI mavsumida odamlar ko‘p to‘planadigan joylarga imkon qadar bormaslikka harakat qiling va nafas yo‘llarini himoya qilish uchun niqob taqing.

Biz steril emasmiz. Ichaklarimizda juda xilma-xil mikroflora mavjud. Homiladorlik paytida immunitet tanqisligi fonida, gormonlarning shilliq qavatga ta’siri natijasida shilliq qavat kengayib, yumshab qolishi, siydik oqimining buzilishi fonida, chunki homilador bachadon qovuq va buyraklarga bosim o‘tkazadi, ichaklarimizdagi mikroflora uretra, qovuq va buyraklarga tushib, yallig‘lanish jarayonini keltirib chiqarishi mumkin.

Siydikda bakteriyalar paydo bo‘lganda "simptomsiz bakteriuriya" tashxisi qo‘yiladi. Harorat ko‘tarilib, og‘riq bilan siyish yoki buyrak sohasida og‘riq paydo bo‘lishi esa o‘tkir piyelonefrit deb ataladi.

Siydikda bakteriyalar paydo bo‘lganda, sinchkovlik bilan tashxis qo‘yilgandan so‘ng, shifokor keng ta’sir doirasiga ega antibiotiklar, o‘simlik preparatlari va ko‘p miqdorda suv ichishni buyuradi. Bu holat o‘z vaqtida tashxis qo‘yilmasa va davolanmasa, ancha xavfli hisoblanadi. Preparatlar qabul qilingandan so‘ng siydikdagi bakteriyalar yo‘qoladi.

Ushbu holat rivojlanishining oldini olish uchun kuniga 1,5 litrgacha ichish tartibiga rioya qilish tavsiya etiladi. Buyraklar uchun pozitsion terapiyani unutmaslik kerak. Bu tizzalar va tirsaklarga tayanib, belingizga og‘irlik tushganda, buyraklardan siydik oqishi yaxshilanadi. Agar hojatxonaga borishni istasangiz, uzoq chidamaslik va qovuqni o‘z vaqtida bo‘shatish kerak.

Qin shilliq qavati homilador ayol organizmidagi barcha to‘qimalar qatori birmuncha o‘zgaradi. U qalinlashib, yumshab boradi, qindagi burmalar ko‘payib boradi. Qin devorida yangi qon tomirlari paydo bo‘ladi va qinning elastikligi hamda cho‘zilishini yaxshilash uchun yangi kollagen tolalar faol shakllanadi.

Me’yorda qin shilliq qavatining yuzasida "Doderleyn tayoqchasi" degan quvnoq nom bilan atalgan laktoflora yashaydi. U hayot faoliyati davomida sut kislotasini ishlab chiqaradi. Aynan u qinning pH ini kislotali qiladi va antiseptik vazifasini bajaradigan vodorod peroksidi. Ushbu tayoqcha ba’zi holatlar tufayli nobud bo‘lganda - masalan, gigiyenaning buzilishi, gigiyenik vositalarning o‘zgarishi, antibiotiklar qabul qilish, haddan tashqari qin dushlari yoki yuvish, jinsiy sherikning tajovuzkor florasi tushishi - qinga to‘g‘ri ichakdan shartli patogen flora joylashishi mumkin, bu esa qin shilliq qavati va bachadon bo‘ynida yallig‘lanish jarayonlarini keltirib chiqarishi mumkin.

Odatda, bu holat yoqimsiz hidli, qichishadigan, achishadigan va ta’sirlanadigan noqulay ajralmalar paydo bo‘lishi bilan kechadi. Bu holat oson davolanadi va izsiz o‘tib ketadi. Shifokoringiz sizga sham, krem yoki tabletka ko‘rinishidagi lokal antiseptik preparatlarni tayinlaydi. Ushbu dorilarni qabul qilgandan so‘ng, shifokoringizdan qin mikroflorasini tiklash uchun dori-darmonlarni qabul qilishingiz kerakligini so‘rang. Odatda, ularning tarkibida sut kislotasi va laktobakteriyalar bo‘ladi.

Bu holat yuzaga kelishining oldini olish uchun maxsus gigiyena vositalaridan foydalanishni, kundalik qistirmalardan foydalanmaslikka harakat qilishni va tabiiy matolardan tayyorlangan ichki kiyimlarni kiyishni tavsiya etamiz.

Agar qin sohasida shubhali ajralmalar yoki noqulaylik paydo bo‘lsa, bu haqda shifokoringizga o‘z vaqtida xabar bering.

Ikkinchi trimestrning boshlanishi sport bilan shug‘ullanishni boshlash yoki davom ettirish uchun ajoyib vaqtdir. Albatta, qarshi ko‘rsatmalar bo‘lmasa.

Agar xohishingiz bo‘lmasa yoki vaqtingiz yetmasa, aslo o‘zingizni ayblamang. O‘zingiz uchun qilishingiz mumkin bo‘lgan eng kam narsa shunchaki sayr qilishdir. Hatto shu minimal faollik ham o‘zingizni jismoniy holatda ushlab turish uchun yetarli bo‘ladi. Har kuni sayr qiling.

Mavjud sport turlaridan suzishni tavsiya qilishimiz mumkin, bundan ham yaxshisi, homilador ayollar uchun akvaerobika mashg‘ulotlari o‘tkaziladigan basseynni topishdir. Odatda, bu mashg‘ulotlarni sertifikatlangan murabbiylar olib boradi. Ular homilador ayollar uchun puxta o‘ylangan va moslashtirilgan bo‘lib, albatta, maksimal darajada samarali va xavfsiz hisoblanadi.

Yoga va pilates ham sizning do‘stingizga aylanadi. Muntazam mashg‘ulotlar paytida sonlaringiz va umurtqa pog‘onasining bel qismida sezilarli yengillik sezasiz.

Jismoniy faollik qonni kislorod bilan yaxshi to‘yintirib, gipoksiyaning oldini oladi. Mushak karkasini mustahkamlaydi. Bu muhim, chunki bolaning o‘sishi bilan mushaklarga tushadigan yuklama yanada ortadi. Bo‘g‘imlar va boylamlar mashg‘ulotlar natijasida elastik va mustahkam bo‘ladi. Yo‘ldoshda mikrotsirkulyatsiya yaxshilanadi. Quvonch gormonlari - serotonin va dofamin ishlab chiqarilib, kayfiyatingizni biroz yaxshilaydi. Pastozlik va shishlar yo‘qoladi, chunki limfa tizimi juda yaxshi bo‘shashadi. Umuman olganda, hamma narsa ijobiy. O‘zingizni bu lazzatdan mahrum qilmang!