Yangi tug‘ilgan chaqaloq bilan uyda birinchi kun. Ota-onalar uchun maslahatlar

Tug‘ruqxonada barcha jarayonlar mutaxassislar nazoratida bo‘ldi: sizga yangi tug‘ilgan chaqaloqqa g‘amxo‘rlik qilish, uni to‘g‘ri yuvintirish va ko‘krakka to‘g‘ri tutishni o‘rgatishdi. Uyga chiqqaningizdan so‘ng doimiy tibbiy kuzatuv yakunlanadi va bolaga mustaqil g‘amxo‘rlik qilish davri boshlanadi.

Maqolada tug‘ruqxonadan uyga chiqilgan kuni chaqaloqqa qanday g‘amxo‘rlik qilish, uy sharoitini to‘g‘ri tashkil etish va kun tartibining o‘ziga xos jihatlari, shuningdek, chaqaloqni uyda birinchi marta cho‘miltirish haqida so‘z yuritamiz.

Tug‘ruqxonadan uyga chiqishdan oldin kvartirani va chaqaloq yashaydigan xonani tayyorlash kerak. Gigiyena, xona namligi, shuningdek, yangi tug‘ilgan chaqaloqni ovqatlantirish, uxlatish va yo‘rgaklash uchun joyni to‘g‘ri tashkil etishga e’tibor qaratish lozim.

Tozalik va mikroiqlim

Tug‘ruqxonadan chiqqandan keyin bola yotadigan xonani namlab tozalash kerak.

Maslahat: tozalash uchun xlorli va kuchli xushbo‘ylantirgichli agressiv tozalash vositalaridan foydalanmang. Ular nafas qisilishi va chaqaloq terisida dermatit keltirib chiqarishi mumkin.

Yangi tug‘ilgan chaqaloq uchun xonani qanday tayyorlash kerak:

• Chang to‘planib qolishining oldini olish uchun gilamlar va yumshoq o‘yinchoqlar sonini imkon qadar kamaytiring. 

• Kunduzgi uyqu uchun qalin pardalardan, tungi emizishlar uchun esa yumshoq tungi chiroqdan foydalaning. 

• Xonani muntazam ravishda shamollatib turing. 

Maslahat: karavotni markaziy isitish batareyasi va yelvizaklardan uzoqroq joylashtiring. Karavot tepasida tyul ishlatmang - u havo aylanishiga to‘sqinlik qiladi va chang to‘playdi.

Pediatrlar tomonidan tavsiya etilgan optimal havo namligi me’yorlari:

• Harorat —  20-22 °C.
• Namlik —   40-60%.

Agar xona havosi quruq bo‘lsa, uni namlash uchun maxsus asbob kerak bo‘lishi mumkin. Chaqaloq uchun havo namlagich, birinchi navbatda, xavfsiz va shovqinsiz bo‘lishi kerak, shuning uchun ultratovushli qurilma yoki xonani namlik bilan mayin to‘yintiradigan an’anaviy havo yuvish vositasi eng maqbul tanlov bo‘ladi.

Yangi tug‘ilgan chaqaloqning uxlash joyini qanday to‘g‘ri tashkil etish kerak

Uyqu uchun qattiq matras va tabiiy matolardan tayyorlangan choyshablarga ega bolalar karavotidan foydalanish kerak. Unda boshqa buyumlarni — yostiqlar, himoya bortlari, yumshoq o‘yinchoqlar va ko‘rpalarni joylashtirmang, toki kichkintoyingiz tasodifan ularga yuzini bosib, nafas ololmay qolmasin.

Yangi tug‘ilgan chaqaloq belida uxlaydi: qorni bilan emas

Yangi tug‘ilgan chaqaloq uchun yo‘rgaklash joyini qanday to‘g‘ri tashkil etish kerak

• Yupqa to‘shak va nam o‘tkazmaydigan kleyonkali komod yoki yo‘rgak stoli.

• Sarflanadigan buyumlar - tagliklar, nam salfetkalar, yo‘rgaklar, kiyim-kechaklar va parvarish vositalarini saqlash uchun ochiq javonlar yoki qutilar. Muhimi, ularga bir qo‘lingiz bilan yetishingiz kerak.

• Eng zarur narsalar uchun ilgaklar, to‘qimachilik cho‘ntaklari yoki kichik plastik organayzerlar.

Maslahat: kichik xonalarda saqlash uchun karavot tagidan (qopqoqli g‘ildirakli qutilar), shkaflardan (qopqoqli savatlar) va eshik orqasidan (osma organayzerlar) foydalanish mumkin.

Chaqaloq gigiyenasi murakkab muolajalarni talab qilmaydi. Asosiy vazifalari: tana va kindik qoldig‘ini toza saqlash hamda teriga havo kirishini ta’minlash.

Kindik yarasini parvarish qilish

Yangi tug‘ilgan chaqaloq tug‘ruqxonadan chiqarilganda, keng tarqalgan fikrga zid ravishda, ochiq yarasi bo‘lmaydi. Kindik qoldig‘i — plastik qisqichli (klemmali) kindik bo‘lagi mavjud. Hayotining 5–10 kunida qoldig‘i quriydi, qorayadi va o‘z-o‘zidan tushib ketadi.

Kindikni davolashning zamonaviy usuli ("quruq usulda davolash"):

1. Kindik sohasini toza va quruq saqlash. Shifokor ko‘rsatmasisiz antiseptiklar (zelyonka, peroksid, spirt) bilan maxsus ishlov berish talab etilmaydi.

2. Ishqalanishni istisno qilish: taglik chetini pastga qarating yoki kindik ostidan kesilgan modellardan foydalaning.

3. Havo — eng yaxshi tabiiy antiseptik. Kindikni bog‘lam, plastir, yo‘rgak yoki kiyim bilan yopmang.

Kindik atrofi ifloslangan bo‘lsa, uni suv yoki fiziologik eritma bilan ho‘llangan yumshoq mato yoki paxta diski bilan artish mumkin. Qoldiq atrofidagi terini bolalar kremi bilan namlash mumkin - bu vosita qoldiqning o‘ziga tegmasdan amalga oshiriladi.

 Agar kindik sohasidan yiringli yoki qonli ajralmalar paydo bo‘lsa, shish, qattiqlashish, atrofdagi terining qizarishi yoki yoqimsiz hid paydo bo‘lsa, zudlik bilan pediatrga murojaat qilish talab etiladi.

Birinchi yuvintirish

Yuvintirish. Muolaja har bir najasdan keyin, siyishda - vaziyatga qarab (qizarish bo‘lsa yoki taglik juda to‘lgan bo‘lsa) o‘tkaziladi.

Qanday yuvintirish kerak. Yangi tug‘ilgan chaqaloq ota-onalari uchun chek-list:

1. Qo‘lingizni sovunlab yuving.

2. Iliq oqar suvdan foydalaning (taxminan 30 °C). ° Kuchli ifloslanishlarda suyuq bolalar sovuni yoki atirsiz ko‘pikdan foydalaning.

3. O‘g‘il bolalar uchun qoidalar: har qanday qulay variantni qabul qilamiz. Agar oyimga qulay bo‘lsa, orqadan ham. Chetki etni kermang — bu mikrojarohatlarga olib kelishi mumkin.

4. Qizlar uchun qoidalar: qo‘l harakatlari qat’iy ravishda old tomondan orqaga (qovdan dumg‘azagacha) amalga oshiriladi. Bu infeksiya yuqtirmaslik uchun zarur.

5. Muolajadan so‘ng terini yumshoq sochiq bilan ho‘llab oling, ishqalamang.

Taglikni necha marta almashtirish kerak

Har 2-3 soatda, hatto namlik indikatori hali to‘liq rangini o‘zgartirmagan bo‘lsa ham. Ich kelganidan so‘ng bolaning terisi ta’sirlanmasligi uchun taglikni darhol almashtirish kerak.

Tunda taglikni faqat chaqaloq hojatga chiqqanida yoki taglik to‘lib ketganini va bu kichkintoyni bezovta qilayotganini bilganingizda almashtirish kerak. Taglik chaqaloqning qorin sohasini qisib qo‘ymasligini kuzatib borish muhimdir.

Pediatrlar tug‘ruqxonadan chiqarilgan kuni cho‘milishga ruxsat berishadi. Suvni qaynatish yoki margansovka qo‘shish shart emas - usullar zarar yetkazishi mumkin (erimagan kristallar bilan kuyish yoki terini quritish).

Yangi tug‘ilgan chaqaloqni qanday cho‘miltirish kerak:

• Suv harorati — 36-37 °C - yaxshisi termometr bilan tekshirgan ma’qul.

• Davomiyligi — 3-5 daqiqa, keyingi kunlarda asta-sekin 20 daqiqagacha uzaytiriladi.

• Qattiq sovun ishlatiladi, keyinchalik haftasiga 1-2 martadan ko‘p qo‘llanilmaydi. Giyohlar qaynatmasi bolaning oldindan aytib bo‘lmaydigan reaksiyasini rivojlantirishi mumkinligi sababli juda nomaqbuldir.

• Har kuni cho‘milish shart emas. Terining holati va kichkintoyning kayfiyatiga qarab, kunora mumkin.

• Eng maqbul vaqt — kechqurun ovqatlantirish va uxlashdan oldin.

Stressning oldini olish uchun birinchi cho‘milish uchun maxsus belanchakdan foydalanish yoki yangi tug‘ilgan chaqaloqni yupqa yo‘rgakka o‘rab, uni suvda ehtiyotkorlik bilan ochib, vannachaga tushirish mumkin. Bu vazifani dadaga ishonib topshirish mumkin, ayniqsa onasi hali KSdan tiklanmagan bo‘lsa.

Agar kindik qoldig‘i hali tushmagan bo‘lsa, cho‘milgandan so‘ng kindik sohasi toza sochiq bilan ehtiyotkorlik bilan artiladi. Qoldiq yoki yaraga tushgan suv bitishiga xalaqit bermaydi. Muntazam suv muolajalari, aksincha, bunga yordam beradi.

Tug‘ruqxonadan chiqqach, chaqaloq asosan ovqatlanadi va uxlaydi. Bu chaqaloq kun tartibining fiziologik me’yoridir.

Tabiiy oziqlantirish

Birinchi oyda chaqaloqni talabiga ko‘ra emizgan ma’qul. Bir kunda emizish soni 6–8 martadan 10–15 martagacha o‘zgarishi mumkin. Chaqaloqda ochlikning dastlabki belgilari — bezovtalik, og‘zi bilan ko‘krak izlash harakatlari yoki yig‘lash kuzatilganda, uni emizing. Emizishdan oldin bezovtalikning boshqa sabablari yo‘qligiga ishonch hosil qiling: taglikning to‘lib qolishi, noqulay holat yoki kiyimning tanani siqishi.

Sun’iy oziqlantirish

Aralashma ko‘krak sutiga qaraganda uzoqroq vaqt davomida o‘zlashtiriladi, shuning uchun sun’iy yo‘l bilan oziqlanadigan bolalar uchun talab bo‘yicha ovqatlantirish mumkin emas.

Standart sxema: kunduzi har 3 soatda ovqatlantirish (kuniga 6-7 marta).

Kunduzi bola aralashmaning tavsiya etilgan miqdorini to‘liq ichsa va vazni muntazam oshib borsa, tunda ovqatlantirishlar orasidagi tanaffus 6 soatgacha bo‘lishi mumkin.

Chaqaloqni ovqatlantirish uchun joyni tashkil etish

Ovqatlantirish uchun joyni ona chaqalog‘i bilan ko‘proq vaqt o‘tkazadigan xonada tashkil etgan ma’qul. Bu joy ona va chaqaloq uchun imkon qadar qulay va shinam bo‘lishi kerak:

• Qo‘ltiqtayoqlari bor qulay kreslo yoki o‘rtacha qattiqlikdagi divan.

• Emizish uchun maxsus yostiq yoki bel va tirsakni tayanch bilan ta’minlash uchun oddiy yostiqlar.

• Gazsiz suv yoki shakarsiz choy solingan idish.

• Uzoq davom etadigan ovqatlantirish paytida foydalanish uchun quvvatlagichlar va vaqtni mazmunli o‘tkazishga yordam beradigan vositalar (kitob, planshet).

• Yelkaga qo‘yish uchun yo‘rgak matosi.

Chaqaloq bilan birga kunduzgi uyqu muhimligi

1 oygacha bo‘lgan chaqaloq sutkasiga o‘rtacha 16-19 soat uxlaydi. Emizish oralig‘idagi vaqt (2-3 soat) onaning dam olishi mumkin bo‘lgan yagona vaqtdir.

Agar bolaning har bir tushida faqat uy ishlari bilan shug‘ullanilsa, siz tezda jismoniy va ma’naviy jihatdan charchab qolasiz.

Bolaning kunduzgi uyqusi paytida onaning uyqusi juda muhimdir. Chaqaloqni uxlatish davrida karavot yonida gorizontal holatni egallang va uxlashga harakat qiling.

Uyni steril tozalash, murakkab taomlar tayyorlash va kir yuvish dastlabki kunlarda shoshilinch vazifa hisoblanmaydi. Kasalxonadan chiqqandan keyingi dastlabki kunlarda ona va chaqaloqning moslashuvi ustuvor ahamiyatga ega.

Turmush o‘rtog‘i yoki yordamga jalb qilingan qarindoshlarning yordami aniq, o‘lchab bo‘ladigan va amaliy bo‘lishi kerak. Amaliyot shuni ko‘rsatadiki, yaqinlarga «yordam berish», «yonida bo‘lish» kabi umumiy iboralarni tushunish qiyin.

Ulardan aniq ishlarni bajarishni so‘rang:

1. Oziq-ovqat mahsulotlarini xarid qilish.

2. Chaqaloq vannachasini yuvish va cho‘milishi uchun suv tayyorlash.

3. Butilkalarni sterilizatsiya qilish (sun’iy ovqatlantirishda).

4. Kvartirada changlarni artish, changyutgich bilan tozalash va pollarni yuvish.

5.  Sizning o‘rningizga qo‘ng‘iroqlarga javob berish va kuryerni kutib olish.

Quyidagi belgilardan biri yoki bir nechtasi mavjud bo‘lganda zudlik bilan pediatrga murojaat qilish yoki tez yordam chaqirish talab etiladi.

 Umumiy belgilar:

• Tana harorati 37,5 °C dan yuqori yoki 36,0 °C dan past. 

• Ketma-ket ikki marta emizishdan bosh tortish, lanjlik, 4 soatdan ortiq uyg‘onmaslik.

• Tirishish yoki to‘xtatib bo‘lmaydigan ritmik titrash.

• liqildoqning bo‘rtib chiqishi.

• To‘satdan qotib qolish holatlari.

  Oshqozon-ichak tizimidagi alomatlar:

• Har bir emizishdan keyin ko‘p miqdorda favvora bo‘lib qayt qilish.

• Qon yoki o‘t aralash qayt qilish.

• Sutkasiga 8 martadan ko‘p suyuq ich kelishi yoki axlatda qon, shilliq bo‘lishi.

  Nafas olish buzilishlari:

• Xususiy, og‘ir nafas olish.

• Qovurg‘alararo bo‘shliqlarni tortish.

Yangi tug‘ilgan chaqaloqning uyga ko‘nikishi bir necha kundan ikki haftagacha davom etadi. Laktatsiyaning shakllanishi va ovqatlanishga ko‘nikish davri tartibsiz ovqatlantirish rejimi bilan kechishi mumkin (hatto "bola bir necha kun ko‘krakda osilib turadi" degan his-tuyg‘ugacha). Bu tuzatish talab qilmaydigan me’yor.

Kasalxonadan chiqqaningizdan keyingi birinchi kun davomida asosiy fiziologik ehtiyojlar - ovqatlanish, gigiyena va uyquga e’tibor qarating. Chaqaloq uxlayotganda dam olishga harakat qiling. Onaning tug‘ruqdan keyingi tiklanishi ham shunday muhim ish. Maishiy ishlarni keyinroq bajarish yoki qarindoshlardan yordam so‘rash mumkin.