Siz 4 haftada taxminan 1 marta shifokorga tashrif buyurishda davom etasiz. Bunday tartib tibbiy hujjatlarda ko‘rsatilgan. Homiladorlik paytida qandaydir asoratlar bo‘lsa, shifokor tez-tez kelishni buyurishi mumkin. Hammasi juda individual.
Shifokorga har safar tashrif buyurganingizda siydikning umumiy tahlilini topshirishingiz kerak. Tekshiruv juda tez, taxminan 24 soat ichida tayyorlanadi, shuning uchun siydik tahlili qabul qilishga tayyor bo‘lishi uchun uni laboratoriyaga bir kun oldin topshirgan ma’qul.
Umumiy siydik tahlilini yig‘ish qoidalarini eslatib o‘tamiz, chunki uning natijasi qanday yig‘ilganiga bog‘liq bo‘ladi:
- Siydikni steril toza bankachaga yig‘ish kerak. Bunday bankachalar har qanday dorixonada sotiladi yoki siz ularni tahlil topshiradigan laboratoriyangizdan olishingiz mumkin.
- Siydikni ertalab, uyg‘ongan zahoti yig‘asiz.
- Tahlil olishdan oldin yaxshilab yuvinish kerak, qinni tampon yoki paxta disk bilan yopgan ma’qul. Gap shundaki, homiladorlik munosabati bilan jinsiy yo‘llardan ajralma kelishi ancha kuchaygan, biz bu haqda yuqorida gapirib o‘tgan edik. Shuning uchun yig‘ishda ozgina vaginal ajralmalarning ham steril bankachaga tushish ehtimoli ancha yuqori. Agar bu sodir bo‘lsa, siydik tahlili noaniq bo‘ladi va bakteriyalar yoki oqsil yoki ko‘p miqdorda leykotsitlar mavjudligini ko‘rsatishi mumkin. Bularning barchasi shifokorni xijolat qilishi mumkin va u buyrak hamda qovuq kasalliklarini istisno qilish uchun qo‘shimcha tekshiruvlar tayinlaydi.
- Siydikning birinchi qismini hojatxonaga chiqarish kerak, shunda siydik yo‘lida bo‘lishi mumkin bo‘lgan ajralmalar ham tahlilga tushmaydi.
- O‘rtacha miqdorni, ya’ni qovuqdagi siydikni yig‘ish kerak.
- Siydikni uzoq vaqt saqlamagan ma’qul. Yig‘ib olingach, bir soat ichida laboratoriyaga olib kelinadi.
Shuningdek, 18-haftadan boshlab homilaning 2-skrining ultratovush tekshiruvini o‘tkazish mumkin. Ushbu ultratovush tekshiruvini o‘tkazish va unda nimalarni ko‘rish mumkinligi haqida keyingi maqolada so‘z yuritamiz.
Qorinda og‘riq
Siz tirik odamsiz va qorningizda vaqti-vaqti bilan sanchiq va tortishishlarni his qilish normal holatdir. Ammo homiladorlik boshlanishi bilan qorindagi har qanday noqulaylik bo‘lajak onani qo‘rqitadi. Hatto homiladorlikgacha e’tibor bermagan his-tuyg‘ular ham biroz hayajon uyg‘otadi.
Bachadonning yon tomonlarida biroz tortuvchi og‘riqlarni siz bachadonning boylam apparati taranglashishi munosabati bilan his qilishingiz mumkin, bu haqda biz siz bilan yuqorida gaplashdik. Keskin harakatlar qilmaslikka harakat qiling. Bachadonning o‘sishi tufayli uning boylamlariga tushadigan yuk sezilarli darajada ortadi va keskin harakatlar sizga sezilarli noqulaylik keltirishi mumkin.
Shuningdek, qorinda tortuvchi va sanchuvchi og‘riqlar kattalashgan bachadon ichak ishini qiyinlashtirishi va unga peristaltik harakatlarni amalga oshirish uchun katta kuch sarflashga to‘g‘ri kelishi munosabati bilan paydo bo‘lishi mumkin. Bu peristaltika ham ba’zi noxush og‘riqlarni keltirib chiqarishi mumkin.
Ichaklarga qanday yordam berish va qabziyatning oldini olish haqida quyida gaplashamiz, demak, davom etamiz.
Bel og‘riqlari
Muddat hali katta bo‘lmasa-da, bachadon uncha katta bo‘lmasa-da, umurtqa pog‘onasining bel qismiga tushadigan og‘irlik asta-sekin orta boshlaydi. Fiziologik cho‘kish paydo bo‘ladi. Bachadonning qorin old devoriga bosimi tufayli qorin bo‘shlig‘i a’zolarining (ichak va siydik pufagi) joylashuvi o‘zgaradi, og‘irligi ortadi. Bu o‘zgarishlarning barchasi bel, orqa mushaklarining zo‘riqishiga va umurtqa pog‘onasining bel qismida og‘riq paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi.
Belingizga og‘irlik qilmaslikka harakat qiling. Agar siz uzoq sayr qilishni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz, vaqti-vaqti bilan belingizga dam berib, o‘tirib turing. Uyqu vaqtida to‘liq dam olish uchun tosga tushadigan yukni kamaytiruvchi va mushaklarni to‘liq bo‘shashtiruvchi maxsus ortopedik yostiqlardan foydalaning.
Agar qorningiz sezilarli darajada kattalashgan bo‘lsa yoki bittadan ortiq chaqaloqni ko‘tarib yurgan bo‘lsangiz, shifokoringiz bilan homiladorlar uchun maxsus ushlab turuvchi bandajdan foydalanish imkoniyati va zarurligini muhokama qiling. Shuningdek, basseynga borishni ham tavsiya etamiz. Aynan suvda mushaklaringiz juda yaxshi bo‘shashadi va ulardan asosiy yuklama olib tashlanadi.
Siydik ajratish tizimi infeksiyalari
Hech kimga sir emaski, homiladorlik davrida onaning organizmiga tushadigan yuklama sezilarli darajada ortadi. Deyarli barcha a’zolar odatdagidan ko‘proq ishlaydi — go‘yo nafaqat o‘zi, balki yana bir inson uchun ham mehnat qiladi. Yangi hayotni voyaga yetkazish oson vazifa emas, shu sababli butun organizm safarbar bo‘lib, kuchaytirilgan rejimda faoliyat yuritadi.
Bugun biz buyraklar haqida gaplashmoqchi edik. Bu juft organ, lekin shunga qaramay, ularda ish yetarli. Esingizda bo‘lsa, chaqalog‘ingizni o‘rab turgan qog‘onoq suvlari har 3 soatda to‘liq hajmda o‘zgarib turishini aytgan edik. Ularni almashtirish va filtrlash bo‘yicha barcha yuk aynan buyraklar zimmasiga tushadi.
Homiladorlik davrida siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalari rivojlanish xavfi ancha yuqori bo‘ladi, ayniqsa, ilgari ham bunday muammoga duch kelgan ayollarda. Odatda bu infeksiyalar shartli patogen mikroflora tomonidan chaqiriladi. Bu mikroorganizmlar me’yorda organizmimizda — ichak va og‘iz bo‘shlig‘ida yashaydi. Ular tabiiy mikrofloraning bir qismi bo‘lib, qator muhim vazifalarni, jumladan ovqat hazm qilish jarayonida faol ishtirok etishni ham bajaradi.
Ammo bir qator sharoitlar bir-biriga mos kelganda shartli patogen flora ayolning siydik yo‘llariga tushib, simptomsiz bakteriuriya kabi holatni keltirib chiqarishi mumkin. Bu siydikda bakteriyalar mavjud bo‘lsa-da, ular hali yallig‘lanish jarayonini keltirib chiqarmagan holatdir. Bunday holat ertami-kechmi ularning miqdori ko‘payib ketsa, yallig‘lanishga sabab bo‘lishi mumkin. Homiladorlik davridagi har qanday yallig‘lanish esa ona uchun ham, homila uchun ham o‘ta xavfli holatdir.
Siydikda ushbu bakteriyalarning paydo bo‘lishini o‘tkazib yubormaslik uchun shifokor har safar qabul qilishdan oldin sizdan tahlil topshirishingizni so‘raydi. Siydikni to‘g‘ri yig‘ish ham muhim. Bu haqda yuqorida yozdik. Siydikda ko‘p miqdorda bakteriyalar paydo bo‘lgan taqdirda, odatda, davolash buyuriladi. Bular antibakterial dorilar, buyrak uchun o‘simlik preparatlari va siydik haydovchi yig‘malardir.
Bu holatning oldini olish uchun ichish rejimiga rioya qilishni tavsiya etamiz: kuniga 1-1,5 litr suyuqlik. Shuningdek, klyukva va brusnikadan tayyorlangan turli shirin bo‘lmagan morslar, na’matak qaynatmasidan ham foydalanish mumkin. Ko‘p miqdorda ichish tartibi bakteriyalarning siydik yo‘llarida ushlanib qolishiga yo‘l qo‘ymaydi.
Shuningdek, ushbu muddatdan boshlab buyraklar uchun pozitsion terapiyadan foydalanishni tavsiya etamiz. Bu siydik oqimini yaxshilaydi, umurtqa pog‘onasining bel qismidagi yuklamani kamaytiradi. Bu mashqni bajarish umuman qiyin emas. Siz tik turgan holda engashib, tirsaklaringiz bilan sirtga shunday tayanishingiz kerakki, orqangiz gorizontal holatda bo‘lsin yoki qulay yumshoq sirtda tizza va tirsaklarga, ya’ni tizza-tirsak holatiga turing. Bu mashqni kuniga 2-3 marta 15 daqiqadan bajarsangiz, buyraklaringiz sizdan minnatdor bo‘ladi.
Kamqonlik (Anemiya)
Kamqonlik – qondagi gemoglobin miqdori 110 g/litrdan (homilador ayollar uchun me’yor) past bo‘lgan holatdir.
Gemoglobin temir va oqsil birikmasidir. Undan qon hujayralari tashkil topgan. Uning yordamida organizmimiz gazlarni (kislorod, uglekislota) tashiydi. Shunga ko‘ra, gemoglobin miqdori qanchalik past bo‘lsa, u shunchalik kam miqdordagi kislorodni tashiy oladi.
Anemiya bola uchun gipoksiya, ya’ni kislorod tanqisligi rivojlanishi bilan xavflidir. Ona uchun gipoksiya qon bosimining ko‘tarilishi, yurak urishining tezlashishi, ozgina jismoniy zo‘riqishda ham hansirash paydo bo‘lishi, bosh aylanishi, hushdan ketish holatlari va hokazolar bilan xavflidir.
Kamqonlik temir kabi muhim mikroelementning yetishmasligi tufayli rivojlanishi mumkin. Shuningdek, u oqsil tanqisligi fonida ham paydo bo‘lishi mumkin. Kamdan kam hollarda anemiya V12 vitamini va folat kislotasi yetishmovchiligi fonida rivojlanishi mumkin. Ammo, odatda, homilador ayollarda anemiya bir nechta tanqisliklar fonida yuzaga keladi.
Ushbu kasallik rivojlanishining oldini olish uchun shifokoringiz homiladorlik davrida kamida uch marta umumiy qon tahlilini topshirishni so‘raydi. Aynan shu tahlil bizga gemoglobin darajasini ko‘rsatadi. Bu holatni tuzatish qiyin emas. Anemiya bilan bemorlarga shifokorlar qo‘shimcha ravishda temir preparatlarini buyuradilar va ovqatlanish ratsioni bo‘yicha tavsiyalar beradilar. Ratsioningizda yetarli miqdorda oqsil (go‘sht, baliq, tovuq, kurka, dengiz mahsulotlari, tvorog, pishloq) va yetarli miqdorda ko‘katlar (ismaloq, petrushka, rukkola va boshqalar) bo‘lishi kerak. Aynan ko‘katlar folat kislotasiga boy.
Qabziyat
Qabziyat homiladorlikning tez-tez uchraydigan hamrohidir. Deyarli har ikkinchi bemor ayol ularga duch keladi, ya’ni bu keng tarqalgan va eng nozik muammolardan biridir.
Qabziyat - ich kelishining 2-3 kundan ortiq ushlanib qolishi. Homiladorlik paytida qabziyatning rivojlanishiga homiladorlik gormoni - progesteronning yuqori darajasi sabab bo‘ladi. Uning fonida ichak peristaltikasi sekinlashadi - ovqat luqmasining ichak bo‘ylab harakatlanishi sekinlashadi. Shuningdek, o‘sayotgan bachadon ichakni tobora siqib, uning harakatlanishini va hazm bo‘lishini qiyinlashtiradi. Bo‘lajak onaning jismoniy faolligining biroz pasayishi qorinning kattalashishi tufayli qabziyat rivojlanishiga o‘z hissasini qo‘shadi. Afsuski, homiladorlik paytida qabziyatni keltirib chiqaradigan omillarni bartaraf etib bo‘lmaydi.
Ich kelishi kechikishi paydo bo‘lganda, bu haqda davolovchi shifokoringizga albatta xabar bering. Uzoq kechikishlarda shifokor dori-darmonlar bilan davolash choralarini belgilaydi. Odatda, bular ich qotishida defekatsiya jarayonini rag‘batlantiruvchi va yengillashtiruvchi mikroklizmalar yoki shamchalardir.
Yetarli miqdorda suv iching. Ichimlik rejimiga rioya qilinmasa, qabziyat yanada kuchayadi. Ratsioningizga iloji boricha ko‘proq tola kiriting - bu ko‘katlar va yangi sabzavotlardir. Shuningdek, tolalarni qo‘shimcha ravishda psillium yoki kepak shaklida ham iste’mol qilishingiz mumkin.
Shunday qilib, homiladorlikning 18-haftasida siz yoqimli yoki unchalik yoqimli bo‘lmagan yangi his-tuyg‘ularni boshdan kechirishingiz mumkin. Ularga e’tiborli bo‘ling. Noqulaylikka chidab turmang. Agar sizni biror narsa xavotirga solsa yoki bezovta qilsa, buni albatta shifokor bilan muhokama qiling.
4,6